Danimarka kültüründe bisiklet sürmek öyle yerleşmiş ki bunu hiç düşünmüyoruz bile. Çoğu çocuk okula başlayana kadar bisiklet sürebiliyor. Ama Danimarka gibi bisiklet süren bir ülkede bile, yenilikçi düşünceye ihtiyaç var.

Danimarka’ya gelen ziyaretçiler sık sık bisiklet sürme kültürümüze şaşırıyor. Nasıl bu kadar çok bisiklet sürebiliyorsunuz? diye soruyorlar. Bunun kısa cevabı: Erken yaştan başlıyoruz.

Lotte Ruby, Danish Cyclists Federation and Camilla Liv Andersen, The Danish Cancer Society

Playing on bikes is a wonderful outdoor activity. Here a whole kindergarden is playing in the early.

Danimarka’da bisiklet sürmeyi konuşmak ve yürümeye eş görüyoruz. Çoğu Danimarkalı çocuk okula başlayana kadar bisiklet sürebiliyor – mükemmel şekilde değil tabi ki ama genelde dengede durabiliyor ve düz bir çizgide ilerleyebiliyorlar. Çocuklara bu yüzden okulda bisiklet sürmeleri öğretilmez – genelde evde öğretildiği kabul edilir.

Okullar çocuklara trafik kurallarını ve yol güvenliğini öğreterek ve iyi bisiklet sürme alışkanlığını destekleyen Danimarkalı Bisikletçiler Federasyonu’nun yıllardır büyük başarıyla sürdürdüğü “Tüm çocuklar bisiklet sürsün” gibi kampanyalarda yer alarak o zaman biraz daha üst seviyeden başlayabilirler. Bu Danimarka bisiklet kültürünün gücünü gösteriyor: insanlar bisiklet süremiyorsa şaşırıyoruz.

Üç yaşındaki çocuk iki tekerleklide

 

Three years old and ready for two wheels.Normal bir Danimarkalı ailede bisiklet eğitimi çocuk 3 ve 6 yaş arasındayken başlar. O zamana kadar, çocuk çoktan bir süredir üç tekerleklide ve son zamanlarda sık sık pedalsız eğitim bisikletinde pedal çeviriyor. Ama en sonunda çocuğun gerçek bisiklete hakim olmayı öğrenmesi için pedal gücü ve denge birleştirilmelidir.

Çocuklardaki motivasyon -özellikle günlük yaşamlarında bisiklet kullanan ailelerde neredeyse hep yüksektir – Bisiklet sürmek oldukça bulaşıcıdır. Bisiklet eğitimi yöntemlerinin nesiller boyu miras kalması, evde öğretilmesi ve her zaman tamamen doğru şekilde öğretilmemesi önemsizdir çünkü sonuç neredeyse her zaman çocuğun bisiklet sürmeyi öğrenmesidir. Bisikletin kontrol altına alındığı anı çoğu çocuk en büyük zaferlerinden biri olarak hatırlar. Aynı zamanda çocukları bisiklet sürmeyi öğrendiğinde bu ebeveynler için güzel bir gündür.

Son yıllarda özellikle büyük şehirlerde bisiklet süren aile enerji ve başarının sembolü olmuştur. Sık sık gururlu ebeveynlerin yanlarında minik bisikletleri üstünde iki yaşında pedal çeviren minik çocuklarla yürüdüğünü görürsünüz. Bir kişi ya da fazlası için yeri olan kargo bisikletler da modern büyükşehir ailesinin sembolü oldu – Veliaht Prens Frederik’te bile bunlardan var.

Bisiklet kültürüne sahip çıkmak

Fakat Danimarka’daki yerleşmiş bisiklet kültürünün aynı zamanda bir engeli var. Bisikletin kalesi olan burada bile, araba kültürünün kolaylıkla bisiklet kültürünü tehdit ettiğini görebiliyoruz. Ek olarak, göçmen ailelerdeki çocuklar evde bisiklet sürmeyi öğrenmiyor ki bu da sorun demek. Bu yüzden sürekli bisiklet kültürünü güçlendirmeye ve herkesin günlük yaşamlarında bisiklet kullanma fırsatını elde etmesine emin olmasına çalışmalıyız.

Çocuklara bisiklet sürmeyi öğretmenin iyi nedenleri listesi uzun. Günlük bazda bisiklet süren çocukların önemli ölçüde diğer çocuklardan daha iyi fiziksel formda olduğunu ve diyabet, kardiyovasküler hastalık ve obezite gibi ciddi yaşam tarzından kaynaklanan hastalıklar geliştirmede daha az risk altında olduklarını biliyoruz. Bisiklet sürmenin aynı zamanda yetenek öğrenmeye, yaşamdan zevk almaya ve sosyal duruma pozitif etkisi vardır. Çocuklar biraz büyüdüklerinde, okula, boş zaman aktivitelerine ve arkadaşlarını ziyaret etmeye bisikletle gitme özgürlüğünden zevk alırlar. Kişisel araç alışkanlığı çocuklukta kurulur. Bisiklet sürmenin devamlı pozitif etkileri bisiklet sürmeyen diğer çocuklar yetişkinliklerinde bisikletçi olmazken neredeyse bu sağlıklı ve çevreci taşıt aracına bağlılık yaratabilir.

Maalesef okula bisikletle giden çocuk oranı son 10 yılda düştü. Belediyelerle birlik olan Danimarkalı Bisikletçiler Federasyonu, anaokulları ve okulların bisiklet kültürünü sürdümesi ve güçlendirmesi çalışmasında yer alması için büyük çaba sarfediyor.

Bisiklet sürmek eğlenceli olmalı

Fakat çocuklarımıza nasıl pozitif bisiklet sürme tecrübeleri verebiliriz? Oyun her zaman başlamak için iyi bir yerdir. Biz yetişkinler hızlıca kurallar ve tekniğe odaklanmaya başlayabiliriz, ama çocuklara bisiklet ve sürmeleri için güvenli bir bölge verirseniz, mükemmel şeyler olmaya başlar. Çocuklar aniden bisikletlerle oynamaya başlar – hızla sürerler, fren yaparlar, küçük daireler etrafında dönerler, pedal üstüne çıkarlar, belki de ön tekerleği yerden kaldırmaya çalışırlar, elleri gidonda olmadan ya da ayakları gidonda sürerler. Çocuklar böylece yavaşça bisikletleriyle bir olurlar – ve bu güvende ve güvenilir bisikletçiler olmanın ilk adımıdır. Maalesef tüm çocukların bisiklet sürmek için güvenli ve arabasız bölgeleri yoktur. Buna erişimleri olmalıdır- meşgul yetişkinler oyuna meydan okuma ve fikirlerle girerler ve daha fazla çocuk beraber oynarsa, daha iyi bile olur.

İyi bir başlangıç erken bir başlangıçtır

2008 yılında, Danimarkalı Bisikletçiler Federasyonu bisiklet sürmeyi içeren eğlenceli oyunları başlatmak adına bir öğretmen grubuyla peşinden gittiğimiz bir proje olan “Cykelleg” adlı kitabı [Bisiklet Oyunu] -ailelerin ve ana okulu öğretmenlerinin oyuna dayalı çocuklara bisikleti öğretmeleri için bir rehber- yayımladı.

Bisiklet sürmeyi öğrenmek çocuklar çoktan iki ya da üç yaşındayken başlayabilir. O yaşlarda, çoğu çocuk giden bir bisikleti sürmeyi öğrenebilir – daha sonra bisiklet oyunu başlar. Bisiklet ebelemesi, bisiklet sirki, fren izi yarışmaları… fırsatlar sonsuz.

Bisiklet eğitimi çoğu Danimarkalı ailede ve anaokullarında oldukça popüler oldu. Çoğu çocuk, ebeveyn ve anaokulu öğretmenleri, geleceğin bisikletçi nesline iyiye işaret eden bisiklet oyunu fikrini hızlıca benimsediler.

Okul çocuklarının trafik kurallarını öğrenme ve bisiklet kampanyalarında yer alma konusunda sorunları olmayacağından, daha sonra kendi başlarına güvenli bir şekilde okula bisikletle gidecekler.

Sağlık için bisiklet sürmek

Her gün bisiklet sürmek sadece insanların şehirle ve birbirleriyle iletişime geçtiği yerde seyahat etmenin eğlenceli bir yolu değil, aynı zamanda iyi sağlık geliştirmede en etkili yollardan biridir. Örneğin, bisiklet sürmek kalp krizi, bazı kanser türleri, yüksek tansiyon, obezite ve yaygın diyabet türleri gibi ciddi durumların riskini azaltır.

Sağlık, şehirleri daha fazla bisiklet sürülebilen yer yapmada ve bir yandan ekonomi konusunda bir tartışmadır. Bir şehri daha da bisiklet sürülebilen bir yapmanın ekonomik geri ödemesi yatırılan miktardan 2 ila 7 kat daha fazladır. Kazançlar öncelikle daha az hastaneye yatma ve işle alakalı hastalık raporu gibi sağlık ücretlerinden ortaya çıkar. Bu yüzden politikacıları, mimarları ve şehir planlamacıları bisikleti tercih edilen ulaşım aracı -çocuklar için de- yapmak için bisiklet sürülebilen şehir bölgeleri tasarlamaya teşvik etmek için birçok sağlıkla alakalı neden vardır.