Danimarka’nın dışında yaşayan bir sığınmacı, Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR) ya da benzer uluslararası bir organizasyon ile olan bir anlaşmayla Danimarka’ya yerleşebilir. Bu, Danish Aliens Act, Bölüm 8 çerçevesindedir.

1978’den beri, Danimarka hükümeti ve meclisi, her yılın ulusal bütçesinin belirli bir kısmını, mülteciler Danimarka’ya yerleşebilsin diye mültecilerin sayısına göre belirlenen sığınmacı kontenjanını tahsis etmektedir. Bu tür bir sığınmacı, bu yüzden sıklıkla ‘’kontenjanla gelen sığınmacı’’ ya da ‘’Birleşmiş Milletler (UN) sığınmacısı’’ olarak tanımlanır. 1989’dan beri kontenjan, yılda 500 olmak üzere ayarlanmıştır. Kural olarak, kontenjan yıllık hâlâ 500’dür, fakat 1 Temmuz 2005’ten beri, düzenleme değişmiştir ve kontenjan daha değişken bir şekilde uygulanmaya başlanmıştır. Bu, üç yıllık bir zaman içerisinde, göçmen yetkililerinin yıllık 500 yerleştirme olmak üzere, 1500 yerleştirme yaptıkları anlamına gelir.

Danimarka’ya yerleşmek her zaman Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR)’nin talebiyle gerçekleşir. Bir kişi, örneğin akrabalarının Danimarka’da yaşıyor olması nedeniyle yerleşme yapamaz.

Kontenjan yerleşmesi için üç ana kategori vardır:

  • Belirli coğrafi bölgelerden gelenler, örneğin Asya ya da Afrika
  • Şiddetli bir şekilde ve acil yardıma ihtiyacı olanlar
  • Kendi ülkesinden ya da yaşadığı ülkeden aniden kovulma riski taşıyanlar, yani acil dosyalar

Seçilen sığınmacıların büyük bir çoğunluğu ilk kategoriden olmaktadır. Sığınmacıların çok azı diğer iki kategoriden seçilir. Immigration Service’in tavsiyesine dayanarak, Adalet Bakanlığı 500 kontenjanın üç kategori arasında nasıl dağılacağının son kararını verir.

Seçim kıstasları

Sığınmacı kontenjanındaki kişi, UNCHR sığınmacıları arasından seçilir.

Her aşamada, Immigration Service, söz konusu kişinin sığınmacı olarak Danimarka’ya girdiyse oturma izni alabilmiş olup olmadığını değerlendirir. Bu, sığınmacı ya da koruma durumu alabilmiş kişilerin ve diğerlerinin (Danimarka’ya giriş yaptıysalar insancıl oturma izni alabilmiş olanları içeren) Danimarka’ya yerleşebileceği anlamına gelir.

The Immigration Service ayrıca başvuranın Danimarka’ya yerleşme ve oturma izninden yararlanma olanaklarını da düşünür. Bu; dil yetenekleri, eğitim geçmişi, iş tecrübesi, ailesel durum, çevre, yaş ve motivasyon gibi etkenleri içerir. Acil durumlarda ya da şiddetli hastalığı olan kişileri içeren dosyalarda bu etkenler düşünülmeyebilir.

Başvuran ayrıca, the International Organisation for Migration (IOM) tarafından gerçekleştirilen tıbbi muayeneye razı olmalıdır. Sonuç olarak, başvuran, çalışmanın ve Danca öğrenmenin önemini içeren Danimarka’ya yerleşme koşullarını kabul ettiğini gösteren bir belge imzalamalıdır.

Kontenjan seyahatlerinde seçilen sığınmacılar

Çoğu kontenjan sığınmacısına, sığınmacıların geçici olarak yaşadığı ülkelere yapılan kontenjan yolculuklarında Danimarka’ya yerleşmeleri teklif edilir. Seyahatler boyunca, Danimarka temsilciler kurulu üyeleri, Danimarka’ya yerleşme teklifinin kimlere yapılacağının belirlenmesi için sığınmacılarla görüşmeler yaparlar. Bu ziyaretler Immigration Service tarafından ve bazen belediye temsilcilerinin ve/veya Danish Refugee Council’in katılması ile yürütülür. Son kararın verilmesinden ve bireysel dosyalarda oturma izinlerinin verilmesinden The Immigration Service sorumludur.

Yazılı kaynak üzerine seçilen belirli kontenjan sığınmacıları

Yılın seyri süresince, UNHCR acil dosyaları ya da şiddetli hasta olan kişileri içeren dosyaları yazılı olarak (evrak dosyası) teslim edebilir. Bu, her zaman UNHCR’nin Cenevre’deki yerleşme bölümü yöneticileri aracılığıyla yapılır. Böyle durumlarda, UNHCR dava dosyalarını son kararı verecek olan Immigration Service’e gönderir.

Özel bütünleşme girişimleri

Bir kontenjan sığınmacısı Danimarka’ya yerleşme teklifini kabul etmeden önce, Danimarka’ya olan sorumluluklarını ve haklarının anlatıldığı yazılı bir materyal alır. Amaç, sığınmacının beklentilerini Danimarka’da karşılaşacağı gerçeklere göre ayarlamaktır.

Yerleşme teklif edilmesinin öncesinde, sığınmacının Danimarka’ya yerleşme şartları hakkında bilgilendirildiğini belirttiği ve buna dayanak yerleşmek istediğini gösteren bir belge imzalamalıdır. Danimarka’ya yerleşme koşullarını gösteren belge.

Kontenjan seyahatleri süresinde Danimarka’ya yerleşmeleri teklif edilen kontenjan mültecilerine sığınmacının kendi ülkesinde verilen ‘’varış öncesi kursu’’ önerilir. Kurs, Danca ve Danimarka toplumuna giriş niteliğindedir ve Danimarka’da yaşamaya geçiş aşamasının olabildiği kadar rahat gerçekleşmesini amaçlamaktadır.

Belediyeler ve Danish Refugee Council ile İşbirliği

Yukarıda bahsedildiği gibi, belediyeden gelen temsilciler ve Danish Refugee Council kontenjan seyahatlerinde yer alabilir. Dahası, her ikisi de sığınmacının kendi ülkesindeki ‘’varış öncesi kursu’’nda öğretmen olarak yer alabilirler.

Oturma izni

Başlangıçta, bir sığınmacı altı aylık oturma izni alır. Danimarka’ya geldikten sonra, oturma izni giriş tarihinden itibaren beş yıl uzatılabilir. Bu dönemden sonra, hâlâ Danimarka’da yaşama şartlarını karşılıyorsa, sığınmacı izninin uzatılması için başvurabilir.