Peter Høeg ( Danimarkalı Yazarlar )

1957 doğumlu Peter Høeg, uygarlaşmayı eleştirmenin yanında bir kadının Avrupa ve Eskimo kültürleriyle olan ayrılıkçı ilişkisini tasvir eden gerilim türündeki romanı Frøken Smillas fornemmelse for sne (Smilla ve Karlar, 1992) ile 1990’ların başında büyük bir başarı elde etmiştir. Dili, soğukkanlı analizlerden şefkat ve şiirselliğe geçişler yapan roman pek çok dile çevrilmiş ve Bille August tarafından da beyazperdeye yansıtılmıştır.

Bu hızlı parlamasından önce bile Høeg, bir yüzyıl boyunca süren Danimarka hayal ve görüşlerini fevkalade gerçekçi bir şekilde sunduğu Forestilling om det 20. århundrede (The History of Danish Dreams – Danimarka Hayalleri Tarihi, 1988) adlı romanı ve Karen Blixen’i anan bir tarzla yazılmış dokuz hikayeden oluşan eseri Fortællinger om natten (Tales of the Night – Gece Masalları, 1990) ile kendisine çoktan çağdaş Danimarka kurgusunun önemli yazarları arasında bir yer edinmişti. Sanat veya bilimin klasik formlarından birindeki tüm bu merkezlerin her biri; bunların hepsinin ortak motifi, aşk ve aşkın halleridir.

Peter Høeg ( Danimarkalı Yazarlar )

Peter Høeg ( Danimarkalı Yazarlar )

Høeg’ün kültüre olan kritik bakış açısı ve kötü giden hayatlara olan anlayışlı yaklaşımı, dördüncü romanı De måske egnede’de (Borderliners Sınırlar, 1993) bir bütünlük içinde önümüze serilmekte. Kitap aynı zamanda, öznel bir kavram olarak zamanın analizi ve okul sistemi tarafından yenilip yutulmaktan kurtulmak için savaş veren bir çocuğun da acıklı tasvirini içermekte.

Frøken Smillas fornemmelse for sne’deki, bilim dünyasına karşı olan kuşkucu yaklaşım, Kvinden og aben (The Woman and the Ape, 1996) adlı eserinde de ele alınmıştır. Bu roman, şimdiye kadar adı duyulmamış bir türe ait bir maymunu, bilimadamlarının pençelerinden kurtaran üst sınıf, alkolik bir kadının duyduğu memnuniyet duygusunu işlemekte.

Peter Høeg tarafından yazılmış son üç kitaptaki ana karakterlerin hepsi, normalliğin ve sosyal sistemin dışında kalan gölgeli alanda yaşamaktalar: etnik bir azınlıktan gelip çoğunluğun yaşadığı hayata uyum sağlamakta zorluk çeken Smilla, De måske egnede’de sosyal hiyerarşinin en dibindeki çocuk ve Kvinden og aben’deki, insanlardan daha insan olan maymun. Kadın, çocuk ve hayvan, bizlere modern zamandaki varlığımızla ilgili çok temel bir sorun olduğunu hatırlatmak için yazar tarafından sembolik olarak kullanılmıştır.

Kültürümüzdeki problemlerin, aşk, cinsiyet, para ve güce olan tatminsiz saldırımızın Peter Høeg tarafından imgesel ve katı bir şekilde incelenmesi, muazzam bir Danimarkalı ve uluslararası yazar olarak kendisini öne çıkartmakta

May Schack, Gyldendal Leksikon

Editör, Çevirmen : Selin Alkan
Orta Doğu Teknik Üniversitesi
İngilizce Öğretmenliği