Lars Von Trier ( Film Yapımcıları )

“Film, ayakkabınızdaki bir taş gibi olmalıdır” ilkesine sahip 1956 doğumlu Danimarkalı film yönetmeni Lars von Trier, her ulustan izleyiciye ilgi çekici gelen, son derece kişisel ve teknik açıdan mükemmel filmler yapıyor.

1995’te Trier, o güne kadar oluşturulmuş sinemaya özgü kurallara meydan okuyan ve Danimarka sinemasına uluslararası ölçüde ilgi çeken Dogma 95 manifestosunu oluşturmak için ilk adımı atan yönetmenler arasındaydı. Trier yeteneğini, bir çok tartışmaya sebep olan, İkinci Dünya Savaşı sırasında Danimarka’nın işgalinin son günlerini konu alan 1982 yapımı üniversite bitirme filmi Befrielsesbilleder (Images of Liberation) ile çoktan kanıtlamıştı.

Lars Von Trier ( Film Yapımcıları)

Lars Von Trier ( Film Yapımcıları)

Trier için dönüm noktası, 1984 yılında özgün dili İngilizce olarak çektiği, düşüşte olan Avrupa’da geçen büyüleyici bir suç hikayesini anlattığı filmi Suç Unsuru (The Element of Crime) oldu. Suç Unsuru, Trier’in Avrupa Üçlemesi’nin ilk bölümünü oluşturdu. Bu filmi; kendisini yansıttığı, başarısız bir filmi konu alan 1987 yapımı Epidemik (Epidemic) ve 1945 Almanyası’nda geçen görkemli uluslararası eseri 1991 yapımı Avrupa (Europa ya da Zentropa) takip etti.

Televizyon için ise Trier, 1987 yılında, Carl Th. Dreyer’in ölümünden sonra bulunan yazma eserlerinden serbestçe uyarlanan Euripides’in Medea oyununu yönetti. 1994 ve 1997 yıllarında ise hastane ortamında geçen ve doğaüstü olguların işlendiği Krallık ve Krallık II (Riget ve Riget II) adlı, pembe dizi tarzında çekilmiş gerilim dizilerini yönetti.

Riget ile Trier, ilk defa geniş bir kitleyle karşılaştı. Trier’in şöhreti; esas unsurlarını cinsellik ve dinin oluşturduğu, karşı konulamaz bir melodram olan 1996 yapımı Dalgaları Aşmak (Breaking the Waves) ile başlayıp, daha sonra 1998 yapımı Gerizekalılar (Idioterne) ve 2000 yapımı Karanlıkta Dans (Dancer in the Dark) ile tamamlanan Altın Kalp Üçlemesi (Golden Heart Trilogy) ile devam etti.

Gerizekalılar, filmdeki bir grup gencin ”geri zekalı” taklitlerinin tasvir biçimi ile bir çok film geleneğine karşı gelen radikal Dogma 95 filmiydi. Karanlıkta Dans ise, İzlandalı şarkıcı Björk’un rol aldığı ve gösterimi yapıldığı yıl Cannes’da Altın Palmiye ödülünü kazanan modern bir müzikaldi.

Bunlara ek olarak Trier, interaktif özelliğe sahip D-dag (D-Day) projesini yürüten kişiydi. Bu projeye göre televizyon izleyicileri, yeni binyıla geçişi izleyen bir saat içinde herhangi bir hikaye seçip kendi uyarlamalarını dört farklı bakış açısı ile çekecek ve düzenleyecekti. Bu proje kapsamında izleyicilerin uyarladığı hikayeler, 1 Ocak 2000’de altı farklı televizyon kanalında eşzamanlı olarak yayınlandı. Aynı zamanda Trier, birçok reklam filmi ve müzik klibi çekti. 1991’den beri ise, 2025’te ilk gösterimini yapmayı planladığı, her yıl çok az bir kısmını çektiği, “filmsel abide” olarak kabul edilen kurgu “Dimension” üzerinde çalışıyor. Trier’in filmi Dogville 2003’te Cannes Film Festivali’ne katılan filmler arasındaydı.

Editör, Çevirmen: Ege Dülger
Hacettepe Üniversitesi
İngilizce Mütercim-Tercümanlık