Carl Th. Dreyer ( Danimarkalı Film Yapımcıları )

Carl Th. Dreyer 1889 – 1968 yılları arasında yaşamış Danimarkalı film yönetmenidir. Dreyer, Danimarka sinemasında; hiç taviz vermeyen, mükemmeliyetçi ve yalnızlığı seven biriydi. Aynı zamanda, sinema tarihinin en önemli yaratıcı dehalarından biri olarak kabul edilmektedir.

Dreyer 1919’da Nordisk Film Kompagni için uzun metrajlı film yönetmeni olarak çalışmaya başladı. Çektiği ilk eserleri; dramatik aile filmlerinden oluşan bir seri olan Præsidenten (The President) ve 1920 yapımı Blade af Satans Bog’du (Leaves from Satan’s Book).

Carl Th. Dreyer ( Danimarkalı Film Yapımcıları )

Carl Th. Dreyer ( Danimarkalı Film Yapımcıları )

Bu film Nordisk Film için fazlasıyla karamsardı, bu nedenle Dreyer Blade af Satans Bog’dan sonraki 5 filmini İsveç’te, Almanya’da ve başka Danimarka film şirketlerine bağlı olarak çekmek zorunda kaldı.

1925 yılında çektiği filmi Du skal ære din Hustru (The Master of the House), Dreyer’in bir Fransız film şirketi için çalışmasını kesinleştirmiş oldu. Bu şirket için Dreyer, 1928 yapımı La passion de Jeanne d’Arc (The Passion of Joan of Arc – Jeanne d’Arc’ın Tutkusu) başlıklı, sessiz sinema döneminin en iyi sanatsal başarılarından biri olarak kabul edilen ünlü eserini çekti.

Bu film Dreyer’in uluslararası şanını tasdik etmiş oldu ancak şirket, bir takım mali zorluklar çekmeye başladı ve Dreyer bir sonraki filmi Vampyr’i (Vampire) filmlerinin müdavimi olan varlıklı bir hayranı sayesinde çekebildi.

1934’te Dreyer Danimarka’ya geri döndü ancak şanssızlık peşini bırakmadı ve bu dönemde bir çok eseri yarım kaldı. 1934’te bir sonraki uzun metrajlı filmi olan Vredens Dag’ı (Day of Wrath) gerçekleştirebildi. Bu film, 17. yüzyılda cadıların zulüm çektiği dönemde geçen trajik bir aşk hikayesini anlatıyordu.

İkinci Dünya Savaşı’nı takip eden yıllarda Dreyer, resmi Danimarka yapımı olan De naaede Færgen (1948, They Caught the Ferry) gibi kısa filmlerin çekilmesine yardımcı oldu. Ancak bir sonraki uzun metrajlı filmi Ordet’i (1955, The Word) çekene kadar aradan uzun bir zaman geçti. Ordet, Kaj Munk’un oyunundan mükemmel biçimde uyarlanan bir filmdi ve Dreyer’in uluslararası şöhretini daha da artırmış oldu.

Son filmi ise, 1964 yılında çektiği ve ilk gösterimi yapıldıktan sonra çok ilgi çeken ve bir çok tartışmaya yol açan, ancak daha sonra modern sinemanın en iyi eserlerinden biri olarak kabul edilen Gertrud’du.

Martin Drouzy, Gyldendal Leksikon

Editör, Çevirmen: Ege Dülger
Hacettepe Üniversitesi
İngilizce Mütercim-Tercümanlık