Danimarka Siyasal Sistemi
Demokrasi ve Devlet Yönetimi

Danimarka’nın siyasal sistemi demokrasidir. Devlet yönetiminin anayasal monarşi ve ülkenin vatandaşlarının arasındaki özgür iradeli anlaşmaya dayalı olması Danimarka demokrasisinin özelliğidir. Vatandaşların dolaylı yoldan oylamaya etkisi vardır. Devlet yönetimi, ilgili kurumları, çeşitli bölgesel ve belediyelere ait otoriteleri içeren farklı bakanlıkları kapsar. Her bakanlık kendi bölgesinin sorumluluğunda olan bir bakan tarafından yönetilir.

Danimarka Anayasası

Danimarka anayasasının temel taşı 5 Haziran 1953’teki Danmarks Riges Grundlov’dur (Danimarka Kralı’nın Anayasal Hareketi). Bu 1849’da ikili meclisin tanıtımıyla başlayan, Anayasa tarafından insan haklarını garantiye alan anayasa hukukundaki gelişmelerin sonucudur.

Günümüzde Danimarka, meclis hükümeti ve resmi ve törensel işlevleri olan kraliçeden oluşan tekli meclis sistemine sahiptir. Anayasa 1953’den beri değişmemiştir ancak en azından Danimarka’nın AB üyeliğinin bir sonucu olmasa da hukuki anayasa yapısında yasama ve antlaşma yoluyla kapsamlı değişiklikler yapılmıştır.

Danimarka Parlamentosu

Danimarka Parlamentosu 179 meclis üyesinden oluşmaktadır. 175 üye Danimarka’dan, ikisi Grönland’dan ve ikisi de Faroe Adaları’ndan seçilmektedir. Meclis yasa geçirir ve Hükümetin üstünde kontrol sağlar. Milletvekillerine kanun hazırlama yetkisi verilmiştir. Yasama ve yürütme güçleri 179 üyenin çoğunluğu Kabineyi veya bir Bakanı devirebileceğinden dolayı dengelenmiştir. Ancak Başbakan daha sağlam çoğunluk kurmak amacıyla, herhangi bir zamanda meclisi dağıtabilir.

Mecliste, Daimi Emirler Komitesi hariç hepsinin 17 üyesi bulunan 25 tane komite bulunmaktadır. En etkili komiteler Finans Komitesi ve Avrupa İlişkileri Komiteleridir.

Danimarka Siyasal Sistemi - Folketinget

Danimarka Siyasal Sistemi – Folketinget

Yasama Meclisi

Meclis oturumları Yasama Meclisinde yapılır ve halka açıktır. Halk Yasama Meclisindeki tartışmaları Halk Galerilerindeki koltuklardan takip edebilir.

Bağımsız Mahkemeler

Danimarkada, mahkemeler bağımsızdır. Ne hükümetin ne de parlamentonun, herhangi bir davada mahkemenin kararının nasıl olması gerektiğine belirleme hakkı yoktur. Danimarka bir Yargıtay, 2 yüksek mahkeme ve 24 yerel mahkemeye sahiptir. Davalar ilk önce yerel mahkemelerde duyurulur. Sonra karar için Yargıtaya başvurulabilen yüksek mahkemelerden birine başvurulur. Yargıtayda alınan kararlar temyize götürülemez.

Belediye Yetkilileri

Danimarka 98 belediyeye bölünmüştür. Her birinin kendi konseyi ve belediye başkanı vardır. Belediye konseyleri için seçimler dört yılda bir düzenlenir. Belediyelerin kreş, okul, yaşlılar için bakım, yol yapımı ve kültürel aktiviteler sağlamak gibi birkaç görevi vardır. Daha fazla bilgi : http://www.kl.dk/English

Bölgeler

Danimarka 5 bölgeye ayrılmaktadır. Her bölge, dört yılda bir seçilen bölgesel konseyler tarafından yönetilmektedir. Bölgeler hastaneler, toplu trafik ve bölgesel gelişim planı için sorumluluk sağlar. Daha fazla bilgi : www.regioner.dk

Siyasi Partiler

Bir siyasi parti, meclis, belediye konseyi veya ülke konseyi için adaylar gösterirler ve direk etki sağlarlar. Ancak bir parti aynı zamanda seçilenler için gazetelerde yazarak, mitingler düzenleyerek veya onların bakış açılarını başka yollarla halka göstererek bir baskı oluşturabilir. Altı farklı parti ve aralarında oluşan iki ittifak grup vardır:

Danimarka ve Dünya

Danimarka 1973’ten beri AB üyesidir. Bir AB üyesi olarak Danimarka, diğer üye ülkelerle birlikte, üye ülkelerin yasa koymasını etkiler. AB’nin dünyadaki etkisi bir çok alanda artmıştır ve üye ülkeler çevre, tüketici sorunları ve serbest ticaret üzerine işbirliği yaparlar. Bazı üye ülkeler ortak döviz olan Euroyu kullanır fakat Danimarka bu anlaşmanın parçası değildir. Daha fazla bilgi : http://www.euo.dk/

Uluslararası İşbirliği

Danimarka ulaslararası işbirliklerinin geniş bir parçasını oluşturmaktadır ve bu nedenle BM, NATOOECD gibi örgüt ve ittifaklarda etkisini kullanır. Ayrıca Danimarka BM’nin işkenceye, ırkçı ve kadınlara karşı ayrımcılığa ve çocuk haklarını savunma gibi uluslararası kongreleri düzenlemiştir.

Editör, Çeviren : Berkay Yılmaz
Hacettepe Üniversitesi
İngiliz Dilbilimi